Rozwiązanie kontraktów długoterminowych, które nastąpiło z dniem 1 kwietnia 2008 r. spowodowało powstanie u grupy dużych wytwórców energii elektrycznej w Polsce tzw. kosztów osieroconych związanych z poniesionymi nakładami na majątek wytwórczy energii elektrycznej. Koszty te w ramach programu pomocy publicznej będą wyrównywane wytwórcom przez Spółkę. Przewidywany ustawą program pomocy publicznej został zaakceptowany przez Komisję Europejską. Źródłem finansowania systemu pokrywania kosztów osieroconych jest opłata, którą na podstawie ww. ustawy uiszczają wszyscy odbiorcy końcowi energii elektrycznej. Wpływy z tej opłaty otrzymuje Spółka. za pośrednictwem PSE-Operator S.A.
Specyfika Spółki wynika m.in. z następujących przepisów ustawy i dotyczy:
1. art. 2 pkt 9 - definicji opłaty przejściowej jako podstawowego źródła pokrycia kosztów działalności Spółki,
2. art. 17 - trybu przekazywania środków zgromadzonych z tytułu opłaty przejściowej przez Operatora Systemu Przesyłowego spółkę PSE-Operator S.A. do Spółki,
3. art. 18 ust. 1 - sposobu tworzenia zasobu płynnościowego oraz w ust. 6 i 7 pokrycia kosztów funkcjonowania Spółki,
4. art. 19 - przeznaczenia przez Spółkę. środków pochodzących z innych źródeł aniżeli opłata przejściowa i pozostałości po korekcie końcowej dla najdłuższego okresu korygowania oraz spłacie zadłużenia Spółki,
5. art. 20 ust. 4-6 - charakteru środków w kontekście podatkowym,
6. Rozdziału 4 określającego zasady wypłacania środków na pokrycie kosztów osieroconych,
7. Rozdziału 7 - zasad funkcjonowania Spółki,
8. art. 63 - terminu zawiązania Spółki,
Spółka uzyskuje także wpływ z tytułu odsetek od środków zgromadzonych na rachunku
opłaty przejściowej oraz lokat i dodatniej różnicy wynikającej z korekt, o których
mowa w art. 19 ww. ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. Zgodnie z art. 20 ust. 5
tej ustawy środki uzyskane z opłaty przejściowej oraz środki, o których mowa
w art. 19 ust. 1, nie stanowią przychodu Spółki w rozumieniu ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych. Przekazywanie wytwórcom środków na pokrycie kosztów
osieroconych następuje w formie zaliczek wypłacanych wytwórcom przez Spółkę co
kwartał. Po zakończeniu roku następuje weryfikacja udzielonej pomocy publicznej
i dokonywana będzie korekta, w ramach której we wrześniu każdego roku wytwórca
otrzymać może dodatkowe środki lub też będzie zobowiązany zwrócić część otrzymanych
środków w sytuacji, gdy należna mu pomoc publiczna była niższa od wypłaconych
zaliczek. Zgodnie z art. 20 ust. 6. środki przekazane przez Spółkę na rzecz wytwórcy
nie stanowią u Spółki uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym
od osób prawnych.